اقليم پنجم روم است كه حد آن از طرف مصر خليج دريا ، و از طرف باختر دريا ، و از طرف ترك ياجوج و ماجوج ، و از طرف عراق نصيبين است [ 1 ] . اقليم ششم ياجوج و ماجوج است كه حد آن از طرف زمين باختر ترك ، و از طرف خزر دريا است و بيابانهايى كه ميان آن و صحراهاى شمال است ، و از طرف خاور زمين نصيبين ، و از طرف خراسان نهر بلخ [ 2 ] . اقليم هفتم چين است كه حد آن از طرف باختر ، ياجوج و ماجوج و از طرف خاور دريا ، و از طرف هند زمين كشمير ، و از طرف خراسان زمين بلخ است [ 3 ] . گفته‌اند كه هر يك از اين هفت اقليم صد فرسخ در صد فرسخ [ 4 ] است و نيز قطر زمين دو هزار و صد فرسخ و كشش ( محيط ) آن شش هزار و سيصد فرسخ [ 5 ] و هر فرسخى شانزده هزار ذراع است . محيط فلك قمر صد و بيست و پنج هزار و ششصد و شصت و چهار فرسخ است ، و قطر آن از نقطه اول حمل تا نقطه اول ميزان چهل هزار فرسخ به همان فرسخى كه در اندازه گيرى زمين به كار برده‌اند ، بلندى روز در اقليم اول به سيزده ساعت ، در اقليم دوم به سيزده ساعت و نيم ، در اقليم سوم بچهارده ساعت ، در اقليم چهارم به چهارده ساعت و نيم ، در اقليم پنجم به پانزده ساعت ، در اقليم ششم نيز به پانزده ساعت [ 7 ] و در اقليم هفتم به شانزده ساعت ميرسد . هر شهرى كه مقدار بلندى روزهاى آن بيكى از همين اندازه ها باشد وسط اقليمى كه در آن واقع است خواهد بود و هر گاه بلندى روزهاى شهرى ميان اين اندازه ها واقع باشد ، آن شهر

--> [ 1 ] شام و روم و جزيره ( مروج الذهب ج 1 ص 87 ) . [ 2 ] ترك و خزر و ديلم و صقالبه ( مروج الذهب ج 1 ص 87 ) . [ 3 ] ديبل و چين ( مروج الذهب ج 1 ص 87 ) . [ 4 ] وسعت هر اقليمى نهصد فرسخ در نهصد فرسخ است ( مروج الذهب ج 1 ص 88 ) در عبارت يعقوبى هم احتمال تصحيف » تسع مائه « به » يسع مائه « مىرود . [ 5 ] محيط زمين از آب و خشكى 20160 ميل است و قطر زمين شش هزار و چهار صد و چهارده و نيم ميل و 20 / 1 ميل تقريبا ( مروج الذهب ج 1 ص 87 ) . [ 6 ] 125660 فرسخ ( مروج الذهب ج 1 ص 86 ) . [ 7 ] پانزده ساعت و نيم ( التنبيه و الاشراف ص 30 ) .